“Dị nhân Benjamin”: Thời gian của đời người

(TNTS) Dị nhân Benjamin, đúng hơn, là câu chuyện về thời gian kiếm tìm ý nghĩa và giá trị của đời người. Và những giải Oscar nào sẽ được trao tặng cho câu chuyện được kể rất xuất sắc đó, trong ngày 22.2 này?

Sẽ ra sao, nếu chúng ta đảo ngược vòng đời mình lại, sẽ khởi đầu như một cụ già 80 với đầy đủ các hiện tượng lão suy và kết thúc như một đứa trẻ sơ sinh với trí óc sạch tinh bởi chứng Alzheimer?

Có như lời của Mark Twain: “Cuộc sống sẽ chắc chắn vui vẻ hơn nếu chúng ta có thể sinh ra ở tuổi 80 và dần dần đi đến tuổi 18” – một khởi đầu buồn bã đi dần đến cái kết tươi vui? Có thật sự vui vẻ hơn không khi chúng ta mang trong mình một mối mâu thuẫn lớn: trong thể xác cằn cỗi là tâm hồn, trí óc tươi non và trong hình hài tươi non là trí óc, tâm hồn cằn cỗi? Liệu cuộc sống của chúng ta có ý nghĩa hơn không khi mình có một vòng đời “ngược chiều” với đồng loại của mình?

Tưởng là không ăn nhập, khi bộ phim The Curious Case Of Benjamin Button (Dị nhân Benjamin) vào đề bằng câu chuyện của người đàn ông dành cả đời mình để chế tác nên chiếc đồng hồ chạy ngược trước khi bắt đầu câu chuyện về Benjamin. Benjamin, người đàn ông sinh ra trong hình hài của ông lão và cứ càng sống càng trẻ ra, trẻ dần cho đến non dại thì kết thúc.

Nhưng, đấy là một ẩn dụ hình ảnh chuyển tải trọn vẹn thông điệp của các tác giả: cũng như chiếc đồng hồ ấy, đời người là một vòng tròn, dù nó bắt đầu từ điểm trên đỉnh hay dưới đáy, thì nó cũng sẽ đi qua tất cả những con số/cột mốc trên hành trình và rồi sẽ kết thúc nơi điểm mút của sự sống.

Tác giả câu chuyện nguyên tác Fitzgerald đã chọn một cách đặt vấn đề khác thường, một giả thuyết lật ngược để nói về đời người, về cuộc sống và cái chết lồng trong câu chuyện ly kỳ của nhân vật Benjamin, từ đó, tạo nên những suy ngẫm, trầm tư.

Cách đặt vấn đề của tác giả thoạt trông u ám, nặng nề nhưng thực ra, bộ phim không tẻ ngắt như dạng phim luận đề vẫn thường hay thế. Có những nỗi kinh ngạc, có những tiếng cười, có những giọt nước mắt cùng những phút lặng đi. Mọi thứ trôi qua tự nhiên trong một nhịp điệu không vội vã, không dồn nén, không cường điệu, như cuộc đời vậy.

Tuổi thơ, sự thanh xuân thỉnh thoảng xuất hiện ngang qua như một sự điểm xuyết (và được đẩy lên đến đỉnh điểm tạo nên cao trào của bộ phim, như một bản hoan ca, vào đoạn giữa cuộc đời của Benjamin, lúc anh ở vào lứa tuổi thanh niên – khi thể xác hòa cùng nhịp điệu với tâm hồn, trí tuệ) còn lại là một màu trầm tối của tuổi già, của những cái chết tiếp theo nhau (chết như một sự an nghỉ hay đôi khi trong nỗi kinh hoàng), nhưng không vì thế mà khiến người ta tuyệt vọng về cuộc sống này.

Hãy nhìn cái chết như một lẽ tự nhiên trong nỗi ngậm ngùi, thế là đủ. Như một cuốn phim xưa cũ đã cho nhân vật của mình nói trước khi nhắm mắt: “Đã đến lúc phải nói lời vĩnh biệt, nhưng… cuộc đời đẹp quá”!

Mặc cho ý chí chủ quan của ta, cơ thể vẫn không thể chống lại chu kỳ sinh học của nó. Benjamin trở lại là đứa trẻ sơ sinh, chết trong vòng tay ôm ấp của người tình giờ đây đã là một bà già, là cái kết đẹp, gây xúc động mạnh, gợi nhiều suy tưởng (có thể là ao ước)…

Ai đó có thể nhìn bộ phim sâu xa hơn dưới khía cạnh của một mệnh đề triết học, thì họ vẫn có thêm những chiêm nghiệm cho mình. Nhưng ngay cả với những khán giả tiếp nhận bộ phim đơn giản như câu chuyện về cuộc đời của một con người, thì Benjamin vẫn tạo nên những cú chấn động, âm thầm khai mở trong họ một thái độ khác (sự trân quý, có lẽ vậy) khi nhìn về cuộc đời này.

Như cách bộ phim đã làm được cho diễn viên của mình, Brad Pitt: “…Những gì xảy ra với tôi trong bộ phim này đã dạy tôi rằng rất có thể mình sẽ không ở cạnh người yêu mình lâu nữa, và tôi cũng có thể rời xa các con mình bất cứ lúc nào, bỏ lại những người bạn thân, những người tôi yêu mến và tôn trọng. Vì vậy, nếu tôi gắt gỏng, nếu tôi giận hờn, tôi cau có, tôi sẽ mất đi tất cả trong chớp mắt. Tôi không muốn phí thời gian để làm tổn thương người tôi yêu quý. Người ta vẫn nói gừng càng già càng cay, và trí tuệ, sự khôn ngoan, điềm tĩnh sẽ đến cùng tuổi tác. Vì thế tôi luôn muốn tận hưởng và đón chờ những ngày tháng trước mắt“.

Viễn Dương

One thought on ““Dị nhân Benjamin”: Thời gian của đời người

Leave a Reply